Bạn có bao giờ nhận thấy con mình dễ mất tập trung mỗi khi học bài, đặc biệt là với môn Toán? Toán học vốn đòi hỏi sự tập trung cao độ để hiểu được khái niệm và giải quyết vấn đề, nhưng nhiều trẻ lại nhanh chóng mất tập trung chỉ sau vài phút cầm bút.
Vậy làm thế nào để giúp trẻ cải thiện khả năng tập trung mà không biến giờ học trở thành áp lực? Câu trả lời không chỉ nằm ở việc xây dựng thói quen, thiết lập môi trường học tập mà còn ở phương pháp học phù hợp với cách học của mỗi đứa trẻ. Dưới đây là 5 phương pháp đã được nhiều chuyên gia giáo dục và nhà nghiên cứu xác nhận là hiệu quả trong việc tăng khả năng tập trung cho trẻ khi học Toán do LABMath tổng hợp, mời ba mẹ cùng tham khảo nhé!
Phương pháp CPA phát triển tư duy từ gốc
CPA (Concrete – Pictorial – Abstract) là một phương pháp dạy học Toán nổi tiếng xuất phát từ Singapore và đã được nghiên cứu áp dụng rộng rãi trên thế giới. Theo mô hình này, học sinh được dẫn dắt qua 3 giai đoạn: từ thao tác trực tiếp với vật thể cụ thể (Concrete) → sử dụng hình ảnh minh họa (Picture) → và cuối cùng là biểu đạt bằng ký hiệu trừu tượng (Abstract).
Theo phương pháp này, giáo viên sẽ giúp trẻ hiểu các khái niệm Toán học bằng cách bắt đầu từ những thứ thật cụ thể, quen thuộc với trẻ. Ví dụ như que tính, khối hộp hoặc các đồ vật xung quanh. Sau đó, trẻ sẽ được chuyển dần sang bước vẽ hình minh họa – như những đoạn thẳng, hình tròn hay hình chữ nhật để hình dung rõ hơn mối quan hệ giữa các con số, các phép tính. Cuối cùng, khi trẻ đã hiểu rõ vấn đề, giáo viên mới bắt đầu đưa vào các ký hiệu Toán học như con số và công thức. Với cách tiếp cận từ cụ thể đến trừu tượng này, trẻ sẽ dễ dàng nắm được bản chất của kiến thức và biết cách vận dụng vào các bài toán mang tính tư duy cao hơn.
Theo nghiên cứu trên tạp chí Journal of Science and Technology (2023), tiếp cận CPA giúp học sinh “chiếm lĩnh kiến thức trừu tượng một cách tự nhiên, bản chất, góp phần tăng hứng thú học tập và khả năng tập trung lâu dài”. Tại LABMath, phương pháp CPA không chỉ được áp dụng đơn lẻ mà còn được tích hợp linh hoạt với các hoạt động học tập trải nghiệm, dự án thực tế và giáo cụ trực quan phong phú.
Chia nhỏ nhiệm vụ học tập – học ít nhưng chất lượng
Trẻ em, đặc biệt trong độ tuổi tiểu học, có thời gian chú ý trung bình chỉ khoảng từ 15 – 20 phút. Thay vì yêu cầu trẻ học liên tục trong 1 – 2 giờ, ba mẹ nên chia buổi học thành nhiều phần kiến thức nhỏ, mỗi phần tập trung vào một nội dung ngắn, rõ ràng.
Ví dụ, thay vì học liền tù tì 4 trang bài tập Toán, hãy chia thành 4 phần – mỗi phần là 1 trang, xen kẽ với 3 phút nghỉ nhẹ: uống nước, đứng lên vận động, giải trí cùng các board game luyện tư duy. Cách học này được gọi là “phương pháp quả cà chua”, và đã được chứng minh là giúp trẻ duy trì sự tỉnh táo và khả năng chú ý cao hơn nhiều so với học dồn.
Giáo viên tại LABMath giàu kinh nghiệm để có thể nhận diện nhịp học của từng học sinh, từ đó điều chỉnh tốc độ và thời lượng hoạt động sao cho phù hợp với khả năng tập trung của từng bé. Mục tiêu không chỉ là hoàn thành bài học, mà là giúp trẻ luôn giữ được cảm giác hứng thú với việc học và tập trung bền vững trong suốt buổi học 90 phút.
Biến bài học thành trò chơi – học qua tương tác và hứng thú
Trẻ học tốt nhất khi chúng được trải nghiệm, được “chơi để học” thay vì “ngồi một chỗ và nghe thuyết giảng”. Hãy thử biến các bài Toán khô khan thành trò chơi tương tác như:
- Đóng vai người bán hàng để học cộng – trừ tiền
- Xếp hình để tìm hiểu hình học không gian
- Giải mã bí ẩn Toán học để luyện tư duy logic
Đây là phương pháp được nhiều trung tâm Toán tư duy hiện đại áp dụng, với tên gọi “learning by doing” – học thông qua hành động. Khi trẻ được tham gia chủ động, bộ não sẽ kích hoạt cả vùng tư duy và cảm xúc – từ đó duy trì tập trung tốt hơn và ghi nhớ lâu hơn.
Học toán theo dự án (Math Project) – liên kết thực tiễn với toán học
Một trong những cách hiệu quả để giữ trẻ tập trung trong thời gian dài là cho trẻ một mục tiêu rõ ràng. Đó chính là ưu điểm của phương pháp học Toán qua dự án nhỏ (Math Project).
Ví dụ:
- Làm mô hình thành phố và tính diện tích từng tòa nhà
- Thiết kế thực đơn và tính tổng tiền đi siêu thị
- Khảo sát chiều cao các bạn trong lớp và vẽ biểu đồ
Math Project khuyến khích trẻ vận dụng kiến thức Toán vào thực tế. Khi trẻ cảm thấy bài học có liên quan đến cuộc sống thật, sự hứng thú và tập trung sẽ tăng lên tự nhiên. LABMath tin rằng học Toán không chỉ nằm ở việc giải đúng một phép tính, mà còn là khả năng hiểu, vận dụng và kết nối kiến thức với đời sống.
Math Project được tổ chức theo chủ đề thay đổi mỗi tuần (thứ Bảy), phù hợp cho học sinh từ 5 – 12 tuổi. Đây là thời gian để các em ứng dụng linh hoạt những gì đã học, khơi dậy niềm hứng thú và sự chủ động trong học tập.
Kết hợp “mindfulness” trong học tập
Đừng đánh giá thấp sức mạnh của hít thở sâu và thư giãn đúng cách. Các bài tập đơn giản như: đếm hơi thở, giữ yên trong 2 phút… có thể giúp trẻ reset tâm trí trước khi học. Một nghiên cứu của University of British Columbia (2016) cho thấy trẻ em được tập mindfulness mỗi ngày chỉ 10 phút có sự cải thiện rõ rệt trong khả năng chú ý, tự kiểm soát và kết quả học tập.
Trước khi ngồi vào bàn học, ba mẹ hãy để con hít thở chậm 3 lần hoặc tưởng tượng mình là một “siêu nhân tập trung” chuẩn bị bước vào nhiệm vụ. Việc này tạo hiệu ứng “chuyển trạng thái” để vào chế độ học hiệu quả hơn.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm, LABMath tin rằng tăng khả năng tập trung cho trẻ không đến từ ép buộc, mà từ việc thiết kế trải nghiệm học phù hợp với độ tuổi và tính cách. Khi áp dụng đúng các phương pháp như CPA, chia nhỏ buổi học, học qua dự án hoặc trải nghiệm, trẻ sẽ không chỉ học tốt hơn mà còn dần yêu thích môn Toán mỗi ngày.
Ba mẹ có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ như dọn góc học tập gọn gàng, giới hạn thời gian học phù hợp, sử dụng đồ vật trực quan khi học Toán – và quan trọng nhất là đồng hành cùng con bằng sự kiên nhẫn đấy!
